Boterham met Marmite

Grietje Duijvetter werd in 1881 geboren. Niet dat ik me dat destijds bewust was, ik las het laatst op internet. Voor mij was zij ‘Mevrouw Van Laar’. Ze woonde in hetzelfde huis als wij, een verdieping lager, en ze was een soort plaatsvervangende oma. Mevrouw Van Laar kende mij vanaf mijn eerste snik, assisteerde bij mijn geboorte terwijl mijn vader naar het hotel aan de overkant rende om daar de arts te bellen.

Er zaten veel interessante kanten aan haar, ze was in veel dingen ‘anders’. Ik was graag bij haar, want ze zat vol verhalen en dan niet alleen over haar huidige leven, maar ook over haar vorige levens. Als lid van de Theosofische beweging geloofde ze stellig in terugkeer na de dood. Soms at ik tussen de middag een boterhammetje bij haar, met Marmite, want zij at vegetarisch. Ze vertelde dan over haar jeugd in Broek in Waterland, waar haar vader smid was, hoe ze langs de vaart naar Buiksloot liep, klompen aan de voeten. Een plattelandsleven als uit een boek. Even zo makkelijk deelde zij haar herinneringen aan een vorig leven met mij, over vakanties die ze aan de Côte d’Azur doorbracht, kuierend in hoepelrok langs de boulevards. Haar verhalen verbaasden me nooit. Sprak ik er thuis wel eens over, dan haalde mijn nuchtere Groningse moeder er haar schouders over op. Er waren soms wreveligheden tussen hen. Dan klaagde mevrouw Van Laar over mijn moeders gestamp boven haar hoofd en sprak mijn moeder snerend over ‘haar van beneden’.

Wat Grietje Duijvetter rond 1900 van Broek in Waterland naar Arnhem bracht, was nooit onderwerp van gesprek. Wel haar eerste werkkring op het Roermondsplein, een damesmodezaak waar zij als winkelmeisje werkte. Ze stelde het voor als een chique winkel, wat misschien wat overdreven was, maar niet onmogelijk want het Roermondsplein was in die dagen een statig plein.

In latere jaren kwam ik vooral bij haar om iets lekkers te brengen, een pannetje soep of iets wat mijn moeder had gebakken. Soms zat ze dan te schrijven achter haar bureau, een houten secretaire, met rolluik , grote en kleine vakjes en zelfs een geheim laatje. Ik vond hem prachtig. Op een dag zei ze tegen mij: “Als ik dood ben, is die voor jou”. Mijn gevoel van opwinding vervulde me met schaamte. Juist de laatste tijd had ik haar eigenijk steeds minder opgezocht, mijn wereld was groter geworden dan ons huis en haar bewoners.

Het was overigens niet alleen daardoor dat onze band veranderd was, zij zelf veranderde ook, ze raakte in de war, steeds meer. Ze hoorde ’s nachts kloppen op haar deur, op haar muren. In haar verwarde staat meende zij dat wij het waren, het maakte haar wantrouwig en soms boosaardig. Later wist ze zeker dat het geesten waren die haar bezochten, ze was zo bang. Kort voor onze verhuizing in 1968 is ze naar een inrichting gebracht. Het leeghalen van haar kamer maakten wij niet meer mee. Wat er met de secretaire gebeurde, is onbekend. (februari 2011)

De opdracht was: Schrijf een verhaal van 500 woorden over een jeugdherinnering. Kies voor iets dat nog levendig op je netvlies staat. Het is een voorval dat grappig is of juist erg aangrijpend. Het liefst een met markante mensen.

Toevoeging april 2018: Het Bevolkingsregister van een aantal door Amsterdam geannexeerde gemeenten is online gekomen. De zoekopdracht ‘Duijvetter’ uitgevoerd. Grietje blijkt geboren en getogen in Nieuwendam. Niks Broek in Waterland. Haar vaders beroep staat niet omschreven als smid: hij was door de verschillende jaren heen: peller, pakhuisknecht en ‘handlanger’, wat dat laatste maar moge zijn. Zelf was Grietje kostuumnaaister. Haar uitschrijving naar Arnhem dateert van 7 mei 1904. 

Dit bericht werd geplaatst in Verhalen. Bookmark de permalink .

Een reactie op Boterham met Marmite

  1. Pingback: Dat huis aan de Brugstraat | Verhalen en geschiedenissen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s