Roerige jaren

“Ja, hoe was dat, burgemeester zijn in Heesch in die jaren….. Moeilijk, heel moeilijk. Ik was er tien jaar secretaris, toen ik tot burgemeester werd benoemd, wegens ziekte van mijn voorganger. Lees hier maar: ‘Constantinus Johannes van Someren legt de eed af op 5 januari 1831′. ’t Was net na het uitroepen van de onafhankelijkheid van België. Grote aantallen legereenheden werden naar het zuiden van het land gedirigeerd om te voorkomen dat de onrust zou overslaan naar Noord Brabant. Vrijwilligers werden opgeroepen zich aan te sluiten en het land mee te verdedigen. Dat gaf een hoop overlast, al die soldaten die noodgedwongen bij burgers ondergebracht moesten worden.”

“Of mijn zoon ook soldaat was…? Dat is een pijnlijk verhaal. Gelukkig heeft zijn moeder het niet mee hoeven maken. Uitgeloot voor militaire dienst, liet hij zich betalen om een vriend te vervangen, die wel was ingeloot. Het leek goed te gaan want hij klom op naar de rang van sergeant. Hij zette graag de bloemetjes buiten, had een aardige meid in Oss leren kennen en op zeker moment kwam hij vertellen dat hij vader was geworden. Goddank was hij zo fatsoenlijk om de jongen zijn naam te geven, maar hij trouwde de moeder niet. Of de geboorte van zijn zoon van invloed was, weet ik niet, maar kort daarna werd hij wegens slecht gedrag gedegradeerd. Als gewoon soldaat maakte hij deel uit van het mobiele leger dat voorjaar 1831 z’n kantonnement opsloeg in St. Oedenrode. Daarvandaan is hij toen verdwenen, gedeserteerd! Ik moest al mijn invloed aanwenden om voor elkaar te krijgen dat hij in mei 1832 weer werd aangenomen. Vergeefse moeite bleek, want al na drie dagen verdween hij uit het garnizoen in Amsterdam, met een ontfutseld zilveren horloge op zak wat hij nadien te gelde maakte. In IJsselstein is hij door een veldwachter in de kraag gevat en in het cachot in Haarlem afgeleverd. Hij werd veroordeeld tot een gevangenisstraf van anderhalf jaar. Wat een verdriet en wat een schande!”

“Maar ja… terug naar hoe het in Heesch was….. In 1832 kregen wij ook te maken met inkwartiering van militairen. Als burgemeester meende ik het goede voorbeeld te moeten geven en stelde mijn huis open, hoewel het al vol genoeg was. Behalve mijn drie dochters en mijn zuster woonde ook de huishoudelijke hulp bij ons in. Op de benedenverdieping waren twee van de drie kamers in beslag genomen, de een als raadkamer en de ander als secretarie.

Geboorteakte Constantia J.M. van Someren

Geboorteakte Constantia J.M. van Someren

Misschien had ik het ook niet moeten doen, want het pakte niet goed uit. Om een lang verhaal kort te maken, mijn dochter Hendrine raakte zwanger, naar eigen zeggen van een van de soldaten. Verbluft was ik…. er steken stormen op in je leven en je moet moeite doen je staande te houden. Maar wij hebben het goed opgevangen met ons allen. Op 7 maart 1833 heb ik, in de secretariekamer, als burgemeester en beambte van de burgerlijke stand, de geboorteakte van mijn kleindochter Constantia Johanna Maria van Someren ondertekend.…
Kleine Stans zorgde voor fleurigheid in ons leven. Maar de ellende was nog niet voorbij, want haar moeder werd ziek en bezweek in mei 1836. Kort daarna heb ik ontslag genomen als burgemeester. Er was teveel gebeurd in die laatste roerige jaren. Ik kon het werk niet meer opbrengen.” (maart 2011)

De opdracht was om iemand te interviewen en daar een artikel over te schrijven. Ik koos voor een gefingeerd interview met een van mijn voorouders.

Bronnen:
Brabants Historisch Informatie Centrum
Gemeentebestuur Heesch 1811-1932. Notulen van de raad, aanvankelijk genaamd “register van deliberatiiën”, 19 november 1825-11 mei 1832 (inv. nr. 233)
Burgerlijke Stand Heesch 1811-1955. Geboorteregister 1831-1840 (inv.nr. 944)
Doopregister Parochie St. Petrusbanden Heesch 1808-1859 (inv.nr. 160)
Noord Hollands Archief
Krijgsraden. Krijgsraad en de auditeur-militair in het tweede Militaire Arrondissement Inventaris nr. 1832 dossiernr. 39 Johannes Lambertus van Someren (inv.nr.87)

Internetbronnen:
Belgische Revolutie, geraadpleegd op 27 februari 2011,
http://nl.wikipedia.org/wiki/Belgische_Opstand

Literatuur:
Buijks, Drs. H.G.J. (1991) 800 jaar Heesch….. vanuit het raadhuis bezien. Heesch. Gemeentebestuur van Heesch
Leest, J. van. (1993) Burgemeestersbenoemingen in de eerste helft van de negentiende eeuw in het grondgebied van onze toekomstige gemeente. De Wojstap Kroniek, 13 (4) pag. 20-24.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geschiedenissen. Bookmark de permalink .

Een reactie op Roerige jaren

  1. Pingback: Leven met verlies | Verhalen en geschiedenissen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s